Trafik Kazasında Kimler, Hangi Tazminatları Alabilir?

Trafik kazası deyince akla hep kusurlu sürücü gelir. Oysa mağdur olan taraf çoğu zaman kusurlu sürücü değildir; yanındaki yolcu, yoldan geçen bir yaya, bisikletini süren biri ya da kaza anında minibüste oturan bir öğrenci olabilir. Bu kişilerin her biri tazminat talep etme hakkına sahiptir, ama hangi tazminatı, ne şekilde alabilecekleri kişiye ve duruma göre değişir.

Kısa cevap: Kazada mağdur olan herkes (sürücü, yolcu, yaya, çocuk, emekli, esnaf, kamu çalışanı) kendi kusur oranı çıkarıldıktan sonra tazminat talep edebilir. Talep edilebilecek kalemler kişinin durumuna göre değişir; ölüm halinde geride kalan yakınlar destekten yoksun kalma tazminatı talep eder.

Sürücülerin Tazminat Hakkı

Kısa cevap: Yaralanan sürücü, karşı tarafın kusuru oranında kusurlu sürücünün sigortasından ya da doğrudan kusurlu sürücüden tazminat talep edebilir; kendi kusuru varsa tazminat bu oranda düşer.

Kusurlu tarafın tümüyle ya da kısmen karşılamak zorunda olduğu kalemler şunlardır:

• Tedavi ve ilaç masrafları
• Geçici iş göremezlik tazminatı
• Araç tamir masrafı
• Araç değer kaybı, kimi durumlarda
• Maluliyet tazminatı, kalıcı sakatlık varsa
• Manevi tazminat
• Dava masrafları ve avukatlık ücreti, mahkeme kararına bağlı olarak

Yolcuların Tazminat Hakkı

Kısa cevap: Otobüs, taksi, dolmuş veya özel araçta yolcu olarak kazaya karışan kişi de tazminat talep edebilir; kusur tespiti bazen kamera kaydı ya da bilirkişi incelemesi gerektirir.

Yolcu, aracın sahibine ya da doğrudan kusurlu sürücüye dava açabilir; çoğu durumda kazaya asıl sebep olan tarafa yönelinir. Yolcunun talep edebileceği kalemler, sürücünün talep edebileceklerine büyük ölçüde benzer.

Yayaların Tazminat Hakkı

Kısa cevap: Yaya, aracın sahibi ve sürücüsü aleyhine dava açabilir; yaya da kusurluysa (örneğin kırmızı ışıkta geçiş) mahkeme bu kusuru oranlayarak tazminatı azaltır.

Tamamen kusurlu bir yaya hiç tazminat alamayabilir; kısmen kusurluysa alacağı tutar o oranda azalır. Ölümlü kazalarda geride kalan aile üyeleri (eş, çocuk, anne baba) destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilir.

Çocuklar ve Yaşlılar

Kısa cevap: Küçük yaştaki çocuklar kusur ehliyetinden yoksun kabul edilir, dava ebeveyn aracılığıyla açılır; yaşlı yolcularda ise mevcut sağlık sorunlarının kazayla ilişkisi bilirkişi incelemesiyle netleştirilir.

Dava, ebeveyni aracılığıyla çocuk adına açılır. Mahkeme, çocuğun tedavi giderleri, eğitim kaybı ve gelecekteki yaşam kalitesi üzerindeki etkiyi göz önünde bulundurarak tazminat belirler. Yaşlı yolcularda yaşa bağlı hastalıkların kazayla ilişkisi bazen tartışmalıdır; bu durum bilirkişi incelemesiyle netleştirilir.

Emekliler

Kısa cevap: Emekli kişi artık çalışmadığı için geçici iş göremezlik tazminatı talep edemez; ancak tedavi masrafları, manevi tazminat ve maluliyete bağlı tazminat hakkı devam eder.

Serbest Çalışanlar ve Esnaf

Kısa cevap: Serbest çalışanlar ve esnaf, çalışamadığı süre boyunca gelir kaybını geçici iş göremezlik tazminatı olarak talep edebilir; ama gelirini muhasebe kayıtları, fatura defterleri ve vergi beyannameleriyle belgelemesi gerekir.

Kamu Çalışanları

Kısa cevap: Kamu çalışanı da kusurlu sürücüye karşı doğrudan dava açma hakkını korur; işverenin durumu izleme yetkisi hizmet sırasındaki kazalarda bazı ayrımlara yol açabilir.

Kusur Oranının Etkisi

Kısa cevap: Tazminat, mağdurun kusur oranına göre azalır: yüzde 30 kusurlu bir mağdur talebinin yüzde 70'ini, yüzde 100 kusurlu bir mağdur ise hiçbir tazminat alamaz.

Kusur tespiti kaza tutanağından ve mahkeme değerlendirmesinden çıkar. Çoğu kazada kusur karşılıklıdır: her iki tarafın da bir payı varsa sorumluluk buna göre paylaştırılır.

Kusur oranınızı öğrenmeden tazminat talebinde bulunmayın. Yüzde 20'lik bir kusur payı bile alacağınız tutarı ciddi ölçüde küçültebilir; kusur itirazınız varsa önce onu netleştirin.

Sigorta Kapsamının Sınırları

Kısa cevap: Zorunlu trafik sigortası temel tazminat kalemlerini poliçe limitine kadar karşılar; kasko yalnızca araç hasarını kapsar, sigortasız veya kaçan araç kazalarında Güvence Hesabı devreye girer.

Sigorta şirketi tazminatı ödemezse mağdur kusurlu tarafın kendi mal varlığına karşı dava açabilir. Sigortalı olmayan ya da sigortası geçersiz bir araç söz konusuysa, Güvence Hesabı devreye girer ve mağdurun tazminatsız kalmasını önler.

Başvuru Sürecinde İzlenecek Adımlar

Kısa cevap: Kaza tutanağı, tedavi kayıtları ve kusur belgeleri toplandıktan sonra Sigorta Tahkim Komisyonu veya doğrudan dava yoluna karar verilir.

1. Kaza tutanağını ve varsa kamera kaydını temin edin
2. Tedavi gördüğünüz tüm hastane ve muayene kayıtlarını saklayın
3. Kusur oranınızı gösteren belgeleri inceleyin
4. Sigorta Tahkim Komisyonu'na mı yoksa doğrudan dava yoluna mı gideceğinize karar verin
5. Süreç boyunca, özellikle kusur itirazı gerekiyorsa, bir avukattan destek almayı ihmal etmeyin

Zamanaşımı Süreleri

Kısa cevap: 6098 sayılı TBK madde 72 ve 2918 sayılı KTK madde 109 uyarınca temel süre öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlükârda 10 yıldır; yaralama ve ölüm aynı zamanda suç oluşturduğundan uygulamada daha uzun ceza zamanaşımı esas alınır.

• Sadece maddi hasarla sonuçlanan kazalarda zamanaşımı süresi 2 yıldır
• Yaralanmayla sonuçlanan kazalarda uygulamada zamanaşımı süresi genellikle 8 yıldır
• Ölümle sonuçlanan kazalarda uygulamada zamanaşımı süresi genellikle 15 yıldır

Bu süreler kaza tarihinden itibaren işlemeye başlar, ama bazı istisnai durumlarda (örneğin sorumlunun sonradan tespit edilmesi) başlangıç tarihi değişebilir. Süre dolduktan sonra dava açmaya çalışırsanız, karşı taraf zamanaşımı itirazında bulunur ve dava bu gerekçeyle reddedilir.

Zamanaşımı süresini son güne bırakmayın. Dava hazırlığı, belge toplama ve dilekçe süreci zaman alır; süre dolmadan aylar önce harekete geçmek sizi güvenceye alır.

Sigorta Tahkim Komisyonu Yolu

Kısa cevap: Sigorta şirketine yazılı başvurudan sonra 15 iş günü içinde cevap gelmez veya yetersiz kalırsa Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir; süreç mahkemeye göre genellikle çok daha hızlı işler.

Komisyon kararına karşı itiraz hakkınız da saklıdır; kararı yeterli bulmazsanız itiraz hakem heyetine ya da mahkemeye gidebilirsiniz. Küçük ve orta ölçekli tazminat taleplerinde bu yol, dava masrafı ve zaman kaybından tasarruf ettirir.

Sık Sorulan Sorular

Yolcu olarak bindiğim aracın sürücüsü tanıdığımsa dava açabilir miyim?

Kısa cevap: Evet, kusurlu sürücü tanıdığınız olsa bile talebiniz onun sigortasına ya da kendisine karşı yöneltilir; kişisel ilişki hukuki hakkı ortadan kaldırmaz.

Çocuğum kazada kusurlu sayılabilir mi?

Kısa cevap: Küçük yaştaki çocuklar, özellikle okul öncesi yaş grubu, kusur ehliyetinden yoksun kabul edilir ve kusurlu sayılmaz.

Sigortasız bir araç bana çarparsa tazminatsız mı kalırım?

Kısa cevap: Hayır, böyle durumlarda Güvence Hesabı'na başvurarak tazminat talep edebilirsiniz.

Son güncelleme: Temmuz 2026