Zorunlu Trafik Sigortası Neyi Kapsar, Neyi Kapsamaz?

Her gün yollara çıkan milyonlarca aracın arkasında bir zorunlu trafik sigortası poliçesi bulunur. Ama çoğu sürücü bu poliçenin tam olarak neyi kapsadığını, neyi kapsamadığını ya da limitlerin pratikte ne anlama geldiğini bilmez. Kaza anında bu bilgi eksikliği hayal kırıklığına dönüşür.

Kısa cevap: Zorunlu trafik sigortası (Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası), 2918 sayılı KTK'nın 91. maddesi gereği zorunludur ve kusurlu sürücünün karşı tarafa verdiği maddi hasar ile bedeni zararı, Genel Şartlar'da belirlenen yıllık limitler dahilinde karşılar. Kendi aracınızın hasarı, manevi tazminat ve dolaylı zararlar bu sigortanın kapsamı dışındadır.

Zorunlu Sigorta Neyi Kapsar

Kısa cevap: Karşı tarafın araç hasarını (onarım, yedek parça, işçilik) ve bedensel zararını (tedavi, iş göremezlik, ölüm/sakatlık tazminatı) kanuni limitler dahilinde karşılar.

Zorunlu trafik sigortası, temelde karşı tarafı korumak için tasarlanmıştır. Siz bir başka araca çarptığınızda, o aracın hasarı bu sigorta tarafından karşılanır. Araç tamiri, yedek parça değişimi, boya işçiliği gibi kalemler onarım maliyetine dahil edilebilir.

Bedensel zarar ise çok daha kritik bir konudur. Kazada birisi yaralanırsa tedavi masrafı, hastane yatışı, ameliyat gideri ya da iyileşme sürecindeki geçim desteği gibi ödemeler zorunlu sigortanın kapsamına girer. Ölümlü kazaya dönüşen olaylarda, ölüm tazminatı ve varsa destekten yoksun kalma tazminatı hak sahiplerine ödenir.

Temel Limitler ve Tavan Tutarlar

Kısa cevap: Maddi hasar ve bedeni zarar için ayrı limitler, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları çerçevesinde her yıl SEDDK gözetiminde güncellenir; güncel tutar aracınızın poliçesinde ve SEDDK/sigorta şirketi duyurularında yer alır.

Zorunlu trafik sigortasının her yıl güncellenen bir teminat limiti vardır. Çarptığınız aracın değeri sigorta limitini aşarsa, aradaki fark sizin kişisel sorumluluğunuzda kalır. Karşı taraf bu farkı sizden dava yoluyla talep edebilir.

Bedeni zarar limiti maddi hasar limitinden belirgin biçimde yüksek tutulur, çünkü insan sağlığı ve hayatıyla ilgili maliyetler çok daha büyük rakamlara ulaşabilir. Uzun süreli tedavi, ameliyat, rehabilitasyon ve iş gücü kaybı gibi kalemler bir araya geldiğinde tutar hızla yükselir. Güncel limit tutarları her yıl değiştiği için, tam rakam yerine poliçenizin üzerinde yazan güncel yıla ait limitleri esas almanız gerekir.

Neyi Kapsamaz

Kısa cevap: Kendi aracınızın hasarı, manevi tazminat ve dolaylı zararlar (iş kaybı, kaçırılan toplantı gibi) zorunlu sigortanın kapsamı dışındadır.

Kendi aracınızın hasarı zorunlu sigortanın kapsamında değildir. Siz bir başkasına çarptıysanız onun hasarı ödenir, ama sizin aracınızdaki hasar kasko poliçeniz varsa oradan karşılanır, yoksa cebinizden çıkar.

Manevi tazminat da bu kapsamın dışındadır. Kaza nedeniyle yaşadığınız travma, fiziksel ve ruhsal sıkıntı için manevi tazminat talep edebilirsiniz, ama bu talep zorunlu sigorta poliçesinden değil, ayrı bir hukuki süreçle karşı taraftan istenir ve mahkemede değerlendirilir.

Dolaylı zararlar da genellikle kapsam dışıdır. Kaza nedeniyle kaçırdığınız iş toplantısı, ticari kayıplarınız, işe gidememenizden kaynaklanan gelir kaybı gibi kalemler zorunlu trafik sigortası tarafından karşılanmaz, bunlar için ayrı hukuki yollara başvurmanız gerekir.

Limit Aşımı Durumunda Ne Olur

Kısa cevap: Sigorta limit dahilindeki tutarı öder, kalan farktan siz kişisel olarak sorumlu olursunuz; karşı taraf bu farkı dava yoluyla talep edebilir ve icra takibiyle tahsil edebilir.

Çarptığınız aracın değeri sigorta limitini aşarsa şu şekilde işler: sigorta şirketi limit dahilindeki tutarı öder, kalan fark için siz kişisel olarak sorumlu olursunuz. Karşı taraf bu farkı almak için hukuki yola başvurabilir, mahkeme sizin bu farkı ödemenize karar verebilir, ödeme gücünüz varsa icra takibiyle bu tutar tahsil edilir.

Bu riski azaltmak isteyen sürücüler için bazı sigorta şirketleri ihtiyari mali sorumluluk sigortası gibi ek teminatlar sunar. Bu ek teminatla limit aşımı durumunda ek finansal koruma sağlanabilir.

Kusurluluk ve Sigorta İlişkisi

Kısa cevap: Zorunlu sigorta, kusur oranınıza bakmaksızın kanuni limitler dahilinde karşı tarafın hasarını öder; kusur oranı ödemeyi değil, sigorta şirketleri arası rücu ilişkisini ve prim geçmişinizi etkiler.

Zorunlu sigorta, kusurlu olup olmadığınıza bakmaksızın, kanuni limitler dahilinde karşı tarafın hasarını karşılamak zorundadır. Yüzde yüz kusurlu olsanız bile sigorta şirketi ödemeyi yapar. Kusur oranı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu çerçevesinde belirlenir ve sigorta şirketleri arasındaki rücu ilişkisinde ya da sigortalının hasarsızlık geçmişinde etkili olabilir, ama karşı tarafa yapılacak ödemeyi geciktirmez.

Kusur oranı ne olursa olsun, zorunlu sigorta karşı tarafın zararını kanuni limitler dahilinde öder. Kusur tartışması, ödemenin yapılıp yapılmayacağını değil, sonrasındaki iç ilişkiyi etkiler.

Sigorta Limitleri Nasıl Seçilir

Kısa cevap: Zorunlu sigortada temel limitler kanunla belirlenir ve altına inilemez; yoğun trafikte veya pahalı araçların yaygın olduğu bölgelerde ihtiyari mali sorumluluk sigortası ek koruma sağlar.

Zorunlu trafik sigortasında temel teminat limitleri Genel Şartlar çerçevesinde belirlenmiştir ve poliçe alırken bu limitlerin altına inilemez. Ama bazı sigorta şirketleri, ek prim karşılığında limitlerin üzerine çıkan ihtiyari mali sorumluluk sigortası sunar. Yoğun trafikte, büyükşehirlerde ya da pahalı araçların sık görüldüğü bölgelerde sürüş yapıyorsanız, bu ek teminatı düşünmekte fayda var.

• Şehir içi yoğun trafikte sürüş yapan sürücüler için ek limit makul bir yatırımdır
• Pahalı araçların yaygın olduğu bölgelerde ihtiyari mali sorumluluk sigortası fark yaratabilir
• Uzun yol sürüşü yapanlar için de limit aşımı riski göz ardı edilmemelidir

Fiyatlandırma Faktörleri

Kısa cevap: İl, araç markası/modeli, sürücü yaşı ve hasarsızlık geçmişi prim tutarını belirler; hasarsızlık indirimi kademeli olarak primi düşürür.

Zorunlu sigorta tarifesi, il, araç markası ve modeli, sürücü yaşı, hasarsızlık geçmişi gibi pek çok faktöre bağlı olarak değişir. Bazı iller, kaza istatistikleri nedeniyle daha yüksek prim uygulamasına neden olur. Bazı araç modelleri de daha riskli kabul edilerek prim artışına yol açabilir.

Hasarsızlık indirim sistemi bu tarifede önemli bir rol oynar. Bir yıl boyunca hasar yapmadan geçirirseniz, sonraki yıl priminiz kademeli olarak düşer. Küçük bir hasarı sigortaya bildirmek yerine cepten karşılamak, bazı durumlarda uzun vadede daha ekonomik olabilir, çünkü hasar bildirimi hasarsızlık kademenizi geriye götürebilir.

Poliçe Alırken Kontrol Edilmesi Gerekenler

Kısa cevap: Plaka/şasi bilgilerinin doğruluğu, güncel yıl limitleri, poliçe tarihleri arasında boşluk olmaması ve hasarsızlık kademesinin doğru aktarılması kontrol edilmelidir.

• Poliçe üzerindeki plaka, şasi numarası ve araç bilgilerinin doğruluğu
• Teminat limitlerinin güncel yıla ait olup olmadığı
• Poliçe başlangıç ve bitiş tarihleri arasında boşluk olup olmadığı
• Önceki poliçeden gelen hasarsızlık kademesinin doğru aktarılıp aktarılmadığı

Örnek Senaryo

Kısa cevap: Kusurlu sürücünün trafik sigortası, karşı aracın onarımını ve yaralanan kişinin tedavi/iş göremezlik giderlerini kanuni limit dahilinde karşılar; limiti aşan kısım kusurlu sürücünün kendi sorumluluğunda kalır.

Kavşakta kırmızı ışıkta geçen bir sürücü, karşıdan gelen bir aracın yan tarafına çarptığını düşünelim. Kusurlu sürücünün zorunlu trafik sigortası, karşı aracın onarım masrafını, sürücüde oluşan yaralanmanın tedavi giderlerini ve iş göremezlik süresindeki geçim desteğini kanuni limitler dahilinde karşılar. Eğer karşı araç lüks bir modelse ve onarım tutarı maddi hasar limitini aşıyorsa, aşan kısım kusurlu sürücünün kendi cebinden çıkar ya da varsa ek ihtiyari mali sorumluluk sigortasından karşılanır.

Aynı kazada yaralanan kişi uzun süre çalışamazsa, gelir kaybı hesaplaması bedeni zarar limiti dahilinde ayrıca değerlendirilir. Tedavi masrafları önce Sosyal Güvenlik Kurumu üzerinden karşılanabilir, kalan kısım için sigorta şirketine başvuru yapılır.

Kazaya üçüncü bir araç da karışırsa hesap biraz daha karmaşıklaşır. Zincirleme bir kazada üç araç varsa, her aracın kusur payı ayrı ayrı belirlenir, her sigorta şirketi kendi sigortalısının kusuru oranında sorumlu tutulur. Böyle durumlarda ekspertiz ve kusur tespiti süreci uzayabilir, çünkü birden fazla sigorta şirketi aynı anda devrededir.

Sık Sorulan Sorular

Zorunlu sigortam yoksa kazada ne olur?

Kısa cevap: Trafiğe sigortasız çıkmak idari para cezası gerektirir; kaza olursa karşı tarafın zararını kendi cebinizden karşılamanız gerekir, ayrıca Güvence Hesabı'nın karşıladığı ödemeler için de size rücu edilir.

Poliçe süresi dolduktan hemen sonra kaza olursa ne olur?

Kısa cevap: Poliçe süresi bitmişse teminat da sona erer, kaza tarihinde geçerli bir poliçe olması şarttır.

Aynı kazada birden fazla araç varsa limit nasıl paylaşılır?

Kısa cevap: Her araç için ayrı poliçe ve ayrı limit değerlendirilir, çok araçlı kazalarda hesaplama kusur oranına göre yapılır.

Zorunlu trafik sigortası seçerken sadece yasal asgari şartı karşılamakla yetinmek yerine, kendi sürüş alışkanlıklarınızı ve karşılaşabileceğiniz gerçekçi senaryoları düşünmeniz, olası bir kazada cebinizden büyük bir fark ödemek zorunda kalmanızı önler.

Poliçenizi her yıl yenilerken sadece fiyata değil, o yılki teminat limitlerine de bakın. Limitler zamanla güncellenir, geçen yılki poliçenizle bu yılki limitler arasında fark olabilir. Aracınızın değeri de yıllar içinde değişir, bu yüzden limitin aracınızın güncel piyasa değerine kıyasla hâlâ yeterli olup olmadığını gözden geçirmek, sürpriz bir mağduriyeti önceden engeller.

Son güncelleme: Temmuz 2026