Sürekli ve Geçici Maluliyet Arasındaki Fark

Trafik kazası sonrası yaralanan bir kişinin iyileşme süreci baştan kestirilemez. Bazı yaralanmalar kısa süreli tedaviyle tamamen düzelir, bazıları uzun tedavi gerektirir ve kalıcı iz bırakır. Maluliyet tazminatı hesaplanırken bu iki durum birbirinden tamamen ayrı ele alınır; ikisini karıştırmak hem hesaplamayı hem de dosya sürecini yanlış yöne çeker.

Kısa cevap: Geçici maluliyet, iyileşme sürecinde yaşanan çalışamama durumudur ve o dönemin gelir kaybı üzerinden hesaplanır. Kalıcı (sürekli) maluliyet ise tedavi tamamen bittikten ve durum tıbben sabitlendikten sonra bedende kalan iz olup, yaşam boyu gelir kaybı üzerinden çok daha yüksek bir tazminata karşılık gelir.

Geçici Maluliyet Nedir?

Kısa cevap: Geçici maluliyet, yaralanma sonrası iyileşme sürecinde kişinin kısmen ya da tamamen çalışamaması durumudur; bu dönemin süresi yaralanmanın ağırlığına göre değişir ve işe dönüş raporu alınana kadar resmi olarak devam eder.

Geçici maluliyet, yaralanma sonrası iyileşme sürecinde kişinin çalışamaması durumudur. Bacağı kırılan biri alçı süresince işe gidemez, omzu çıkan biri fizyoterapi seansları boyunca eski performansına dönemez. Bu dönemde kişi kısmen ya da tamamen çalışma kapasitesini kaybeder.

Sürenin uzunluğu yaralanmanın ağırlığına göre değişir; basit kırıklarda birkaç hafta, daha ağır yaralanmalarda birkaç ay, bazı durumlarda daha da uzun sürebilir. Bu dönemde ücret alamayan bir çalışan kayıp ücretini tazminat olarak talep edebilir. Serbest çalışan biri için ise, çalışamadığı günlerin ortalama gelire oranlanmasıyla kayıp hesaplanır.

Geçici maluliyetin süresi, tedavi eden hekim tarafından düzenli aralıklarla verilen raporlarla belgelenir; işe dönüş raporu alınana kadar bu dönem resmi olarak devam ediyor sayılır.

Kalıcı Maluliyet (Sürekli Maluliyet)

Kısa cevap: Kalıcı maluliyet, tüm tedavi süreci bittikten sonra bedende iz bırakan, tıbben sabitlenmiş hasardır; oran yüzde 0 ile 100 arasında belirlenir ve tazminat tutarı geçici maluliyete göre çok daha yüksek çıkar çünkü hesaplama yaşam boyu çalışma gücü kaybını kapsar.

Kalıcı maluliyet, tüm tedavi süreci tamamlandıktan sonra bedende iz bırakan hasarı ifade eder. Bu hasar, doktorun düzenlediği tıbbi raporla resmi olarak tespit edilir.

Kalıcı maluliyet oranı yüzde 0 ile 100 arasında belirlenir. Örneğin bir parmağın tamamen kaybı kalıcı bir hasardır, geriye dönüşü yoktur. Omurilik hasarına bağlı felç durumlarında da iyileşme ihtimali çok düşükse rapor kalıcı maluliyet olarak düzenlenir.

Kalıcı maluliyette tazminat tutarı geçiciye göre çok daha yüksek çıkar, çünkü hesaplama yaşam boyu çalışma gücü kaybını kapsar; sadece o anki değil, gelecekteki tüm potansiyel gelir kaybı dikkate alınır.

Kesin Rapor Zamanlaması ve Önemi

Kısa cevap: Kesin rapor en erken yaralanmadan altı ay sonra düzenlenir; bu süre geçici maluliyet döneminin sonlanıp kalıcı hasarın netleştiği dönemi temsil eder ve erken alınan bir rapor mahkeme tarafından kabul görmeyebilir.

Kesin rapor, tazminat sürecinin dönüm noktasıdır. Tüm tedavi ve iyileşme dönemi bittikten sonra, kişinin son sağlık durumunu gösteren resmi belgedir.

Türk hukukunda kesin rapor en erken yaralanmadan 6 ay sonra düzenlenir; bu süre, geçici maluliyet döneminin sonlanıp kalıcı hasarın netleştiği dönemi temsil eder. Hafif yaralanmalarda 6 ay yeterli olabilirken, ağır yaralanmalarda tedavi devam ettiği sürece hekim rapor süresini uzatabilir.

Bazı mağdurlar kesin raporu beklemeden erken tazminat talebinde bulunuyor; bu yanlış bir yaklaşımdır, çünkü kesin rapor öncesinde belirlenen oran geçici sayılır ve mahkeme tarafından kabul görmez. Kesin rapor çıkana kadar beklemek, uzun görünse de dosyanın sağlam temelde ilerlemesini sağlar.

Geçici ve Kalıcı Maluliyet Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Kısa cevap: Geçici dönemde günlük/aylık gelir kaybı doğrudan hesaplanır; kalıcı maluliyette ise yaş, emeklilik yaşı, cinsiyet ve oran birlikte değerlendirilip aktüeryal iskonto uygulanarak gelecekteki paranın bugünkü değeri bulunur.

Geçici maluliyet döneminde günlük ya da aylık gelir kaybı esas alınır. Örneğin aylık belirli bir ücret kazanan bir kişi birkaç ay çalışamazsa, bu dönemin kaybını geçici maluliyet tazminatı olarak talep edebilir.

Kalıcı maluliyet hesaplaması çok daha katmanlıdır:

1. Yaş, emeklilik yaşı ve cinsiyet belirlenir
2. Kalıcı maluliyet oranı ile net gelir çarpılır
3. Kalan çalışma süresine aktüeryal iskonto uygulanarak gelecekteki paranın bugünkü değeri bulunur
4. Bu iki adımın sonucu birleştirilerek toplam tazminat tutarı çıkarılır

Örnek Durum

Otuz beş yaşında, aylık ortalama geliri olan bir sürücü, kazada bacağından ağır yaralanıyor. İlk üç ay tam olarak çalışamıyor; bu üç aylık dönem geçici maluliyet olarak değerlendirilip o dönemin gelir kaybı hesaplanıyor. Altıncı ayın sonunda alınan kesin raporda yüzde 15 kalıcı maluliyet tespit ediliyor. Bu oran üzerinden, kalan çalışma yaşamı boyunca hesaplanan kayıp, geçici dönemdeki tutarın çok üzerinde bir tazminat rakamına ulaşıyor. Bu örnek, iki maluliyet türü arasındaki büyüklük farkını somut biçimde gösteriyor.

İtiraz Süreci ve Yeniden Rapor

Kısa cevap: Kesin rapor kabul edilmezse itiraz hakkı vardır; sigorta şirketi ya da mahkeme ikinci bir rapor talep edebilir ve sonradan kalıcı hasar ortaya çıkarsa yeniden rapor istemek mağdurun lehinedir.

Kesin rapor kabul edilmezse itiraz hakkı vardır. Sigorta şirketi ya da mahkeme ikinci bir rapor talep edebilir; adli tıp uzmanı incelemesiyle oran düşebilir ya da yükselebilir.

İlk rapor ile mahkeme kararı zaman zaman farklılaşabilir; mahkeme dosyadaki belgeleri, fotoğrafları ve varsa tanık ifadelerini birlikte değerlendirerek oranı revize edebilir. Geçici maluliyet döneminde hızlı iyileşme görülse de, sonradan kalıcı hasar ortaya çıkarsa yeniden rapor talep etmek mağdurun lehinedir; bu süreci bir avukat desteğiyle yürütmek hak kaybını önlemeye yardımcı olur.

Sık Sorulan Sorular

Geçici maluliyet döneminde SGK'dan iş göremezlik ödeneği alan biri ayrıca tazminat talep edebilir mi?

Kısa cevap: Evet, ödenek ile tazminat farklı kalemlerdir; ödenek genelde tazminat hesabından mahsup edilir ama talep hakkı ortadan kalkmaz.

Kalıcı maluliyet oranı zamanla değişirse ne olur?

Kısa cevap: Sağlık durumu kötüleşirse ya da düzelirse yeniden rapor alınarak dosya güncellenebilir; ancak bu her zaman kolay bir süreç değildir, güncel tıbbi belge şarttır.

Kesin rapordan önce sigorta şirketiyle anlaşma yapılabilir mi?

Kısa cevap: Yapılabilir ama önerilmez; kesin oran belli olmadan yapılan bir anlaşma, sonradan ortaya çıkabilecek daha yüksek bir kalıcı maluliyeti kapsamayabilir.

Son güncelleme: Temmuz 2026