Bedeni Hasar (Maluliyet) Tazminatı Nedir?

Trafik kazasından yaralanıp tedavi gördünüz. Ancak hasar tam iyileşmedi, kalıcı bir sakatlık kaldı: bir bacak işlevini yitirdi, bir el eski gücüne dönmedi, ya da yaşam boyu ağrı ve sınırlılıkla yaşanacak. Bu kalıcı sakatlığın meydana getirdiği zararı talep etme hakkınız vardır. Bedeni hasar tazminatı ya da yaygın kullanımıyla maluliyet tazminatı, Türk hukukunun düzenlediği ağır bir tazminat türüdür.

Kısa cevap: Bedeni hasar tazminatı, kalıcı maluliyet oranı × yıllık net gelir × bakiye ömre karşılık gelen aktüeryal katsayı formülüyle hesaplanır. Maluliyet oranını Adli Tıp Kurumu veya yetkili sağlık kurulu belirler; hukuki dayanağı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'dur.

Bedeni Hasar Tazminatı Nedir

Kısa cevap: Bu tazminat, yaralanma sonucu oluşan kalıcı maluliyetin, iş gücü kaybının ve yaşam standardındaki düşüşün parasal karşılığıdır; hukuki dayanağı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiil hükümleridir.

Bedeni hasar tazminatı, yaralanmanın sonucu olarak meydana gelen kalıcı maluliyet, iş gücü kaybı ve yaşam standardı düşüşünün telafi edilmesidir. Trafik kazasında kırılan bir bacak tedavi görüp iyileşse bile, kalıcı olarak kısalık veya yürüme güçlüğü kaldıysa, bu durum bedeni hasar tazminatının konusu olur. Mahkemeler bunu hesaplarken iş gücü kaybı oranını, yaralanmış kişinin gelir düzeyini, yaşını ve bakiye ömrünü dikkate alır.

Maluliyet Oranı Nasıl Belirlenir

Kısa cevap: Kalıcı sakatlığın boyutu, Adli Tıp Kurumu ya da yetkili hastane sağlık kurulunun, ilgili mevzuattaki iş gücü kaybı tespit yönetmeliği tablolarına göre belirlediği bir yüzde ile ifade edilir.

Maluliyet oranı, mahkemenin görevlendirdiği bilirkişi ya da Adli Tıp Kurumu tarafından, sağlık mevzuatındaki iş gücü kaybı tespit yönetmeliği ve tablolarına göre belirlenir. Bilirkişi, yaralanmış kişinin tıbbi durumunu inceler, tanı ve kalıcı sekeli belirtir, sonra iş gücü kaybı oranını tespit eder. Oran ne kadar yüksekse tazminat da o oranda büyür; yüzde 20 maluliyet ile yüzde 70 maluliyet birbirinden çok farklı sonuçlar doğurur.

Yaralanma bölgesine göre kabaca bir fikir vermek gerekirse, tek bir parmağın kaybı düşük tek haneli bir orana, bir bacağın tam kaybı ise yüzde 50'nin üzerinde bir orana karşılık gelebilir; kesin oran her zaman somut tıbbi muayeneye göre değişir, genel bir tabloya indirgenemez.

Tazminat Hesabı ve Aktüeryal İskonto

Kısa cevap: Formül; yıllık net gelir × maluliyet oranı × bakiye ömre karşılık gelen aktüeryal katsayıdır. Bakiye ömür TRH 2010 Dönem Yaşam Tablosundan, iskonto oranı mahkemenin güncel uygulamasından alınır.

Bedeni hasar tazminatı formülü şöyledir: yıllık gelir × iş gücü kaybı oranı × bakiye ömre karşılık gelen aktüeryal katsayı. Ancak bu sade görünen formülün uygulanması, teknik bir aktüeryal iskonto hesabına ihtiyaç duyar; çünkü ömür boyu süren bir gelir kaybı, bugünden tek seferde ödenir ve bu nedenle bugünkü değerine indirgenir.

Örnek hesap: aylık net gelir 6.000 TL, maluliyet oranı yüzde 40, bakiye ömür 25 yıl olsun. Yıllık gelir 72.000 TL; iş gücü kaybı 72.000 × %40 = 28.800 TL/yıl. Aktüeryal iskonto uygulanmadan yapılan kaba toplam (28.800 × 25 = 720.000 TL) gerçek tazminatı göstermez; iskonto sonrası nihai tutar bu rakamın altında kalır.

Bakiye Ömür ve TRH 2010

Kısa cevap: Bakiye ömür, TRH 2010 Dönem Yaşam Tablosundan, muayene tarihindeki yaş ve cinsiyete göre okunur; bu istatistiki bir ortalamadır, kişinin sağlık durumu ve mesleği de değerlendirmeye girebilir.

Aktüeryal iskonto hesabında yaralanmış kişinin ne kadar yaşayacağı önemlidir. TRH 2010 Dönem Yaşam Tablosundan yaş ve cinsiyete göre beklenen yaşam süresi okunur, mevcut yaş çıkarılarak bakiye ömür bulunur. Otuz beş yaşında bir kişi için bakiye ömür kırk yılın üzerinde çıkarken, altmış beş yaşında bir kişi için bu süre çok daha kısadır.

Gelir Belgelerinin Önemi

Kısa cevap: Gelir belgeleri eksikse mahkeme ortalama gelir ya da meslek tarifesi kullanır; bu durumda tazminat, belgelenmiş gelire göre daha düşük çıkar.

• Son 2-3 yıla ait vergi beyannamesi ve muhasebe kayıtları
• Maaş bordroları
• İşveren belgesi
• SGK gelir kaydı (emekliler için)

Kalıcı Sekel ve Eşlik Eden Hasarlar

Kısa cevap: Omurga kırığı sonrası felç gibi ağır yaralanmalara psikiyatrik bozukluklar eşlik edebilir; bu ek hasarlar tıbbi raporla kanıtlanırsa maluliyet oranına dahil edilebilir.

Mahkeme, eşlik eden hasarları tıbbi raporlarla kanıtlanmışsa maluliyet oranına ekleyebilir. Ancak kaynağı açık ve seçik olmalıdır; yalnızca "depresyon var" demek yetmez, psikiyatrist raporu gerekir.

Yazılı Başvuru ve Belgeler

Kısa cevap: Dosyada hastane raporları, maluliyet raporu, gelir belgeleri ve kaza tutanağı bulunmalı; sigorta ret verirse Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir.

• Hastane ve doktor raporları (teşhis, tedavi süresi, sekel)
• Bilirkişi/Adli Tıp Kurumu maluliyet raporu
• Gelir belgeleri (2-3 yıl)
• Kimlik belgesi ve yaşa ilişkin kayıtlar
• Sigorta poliçesi ve trafik kazası tutanağı
• Psikolojik etkilere ilişkin raporlar (varsa)

Zamanaşımı

Kısa cevap: 6098 sayılı TBK madde 72 ve 2918 sayılı KTK madde 109 uyarınca temel süre, zararın öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlükârda kaza tarihinden itibaren 10 yıldır; ancak yaralama aynı zamanda suç oluşturduğundan uygulamada ceza zamanaşımı süresi (genellikle 8 yıl) esas alınır.

Zamanaşımı süresi uzun görünse de kalıcı sakatlığın tam olarak belli olması sıklıkla 1-2 yıl alabilir. Bu nedenle maluliyet netleştikten kısa süre sonra başvuru yapmak önerilir.

Emekli Maaşı ve Sosyal Güvenlik

Kısa cevap: Bedeni hasar tazminatı ile SGK üzerinden alınan malullük aylığı birbirinden bağımsızdır; biri diğerinden düşülmez.

Yaralanmış kişi çalışamayacak hale gelmişse SGK'ya malullük başvurusunda bulunabilir. SGK'nın sağladığı sosyal güvence, hukuki tazminat talebini etkilemez; ikisi ayrı sistemlerdir.

Sık Sorulan Sorular

Maluliyet oranını kim belirler?

Kısa cevap: Mahkemenin atadığı bilirkişi kurulu ya da Adli Tıp Kurumu belirler.

Maluliyet oranına itiraz edebilir miyim?

Kısa cevap: Evet, ek bilirkişi incelemesi ya da yeniden muayene talep edilebilir.

Gelir belgesi olmadan tazminat alınabilir mi?

Kısa cevap: Evet, ancak asgari ücret ya da emsal meslek geliri üzerinden hesaplanan tutar, belgelenmiş gelire göre daha düşük çıkar.

Bedeni hasar tazminatı, trafik kazasının en ağır tazminat türlerinden biridir. Belgeleri eksiksiz hazırlayıp sabırla takip ederseniz süreç genellikle lehinize ilerler.

Son güncelleme: Temmuz 2026