Sürekli İş Göremezlik Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Trafik kazasında yaralanma sonrasında maluliyet ortaya çıkabilir. Bazı durumlarda bu geçicidir, birkaç ay içinde iyileşir; bazı durumlarda ise kalıcıdır ve mağdur hayatının geri kalanında çalışma kapasitesinin bir kısmını kaybeder. Bu kalıcı kaybı parasal olarak karşılamayı amaçlayan tazminata sürekli iş göremezlik tazminatı denir.

Kısa cevap: Sürekli iş göremezlik tazminatı üç değişkene dayanır: maluliyet oranı (hekim/bilirkişi tarafından belirlenir), yıllık gelir düzeyi (belgeyle ispatlanır) ve TRH 2010 yaşam tablosuna dayanan aktüeryal iskonto katsayısı. Bu üçünün çarpımı tazminat tutarını verir.

Maluliyet Oranının Belirlenmesi

Kısa cevap: Maluliyet oranı, yetkili hekim ya da bilirkişi tarafından muayene sonrası yüzde cinsinden belirlenir ve doğası gereği bir öznellik payı taşır; oran sıfır çıkarsa sürekli iş göremezlik tazminatı gündeme gelmez.

Hesabın temelinde maluliyet oranı yer alır. Bu oran, yetkili bir hekim ya da Adli Tıp Kurumu tarafından muayene sonrası belirlenir. Bir uzman parmak kaybına farklı bir yüzde derken, başka bir uzman aynı yaralanmayı biraz farklı değerlendirebilir; bu fark keyfilikten değil tıbbın kendi değişkenliğinden kaynaklanır. Oran ne kadar yüksekse tazminat da o oranda büyür. Maluliyet raporu sıfır çıkarsa, yani hekim kalıcı bir kayıp tespit etmezse, sürekli iş göremezlik tazminatı gündeme gelmez; bu durumda geçici iş göremezlik ya da tedavi giderleri ayrı başlıklar olarak değerlendirilir.

Gelirin Tespiti

Kısa cevap: Ücretlilerde SGK hizmet dökümü ve bordro, serbest meslek sahiplerinde vergi beyannamesi ve muhasebe kayıtları esas alınır; gelir belgelenemiyorsa asgari ücret referans alınabilir.

İkinci temel unsur mağdurun yıllık gelir düzeyidir. Ücretli çalışanlarda bu görece kolaydır; SGK hizmet dökümü, maaş bordroları ve banka hesap hareketleri incelenir. Serbest meslek sahiplerinde iş daha karmaşıklaşır; vergi beyannameleri, muhasebe kayıtları, fatura akışı ve banka ekstreleri birlikte değerlendirilerek makul bir gelir rakamına ulaşılmaya çalışılır.

Gelir belgelenemiyorsa ya da mağdur hiç çalışmıyorsa farklı bir yöntem devreye girer. Çalışmayan kişiler için, örneğin ev hanımları ya da öğrenciler için asgari ücret esas alınabilir; bu yaklaşım, kişinin fiilen gelir getiren bir işte çalışmasa da ev içi emeğinin ya da gelecekteki çalışma potansiyelinin karşılıksız bırakılmaması gerektiği ilkesine dayanır.

Aktüeryal İskonto ve TRH 2010 Tablosu

Kısa cevap: Maluliyet oranı ile yıllık gelir çarpıldığında bir yıllık kayıp bulunur; ömür boyu süren bu kaybın bugünkü değere indirgenmesi TRH 2010 Dönem Yaşam Tablosundaki yaş/cinsiyet bazlı katsayı ile yapılır.

Hesabın en teknik kısmı aktüeryal iskontodur. Söz konusu olan tek yıllık değil, ömür boyu süren bir gelir kaybıdır; bu uzun süreli kaybın bugünkü değere indirgenmesi gerekir. Bu indirgeme TRH 2010 üzerinden yapılır. Tablo yaş ve cinsiyete göre bir katsayı verir. Genç bir mağdur için katsayı yüksektir çünkü önünde uzun bir çalışma dönemi vardır; yaşlı bir mağdur için katsayı düşer.

Örnek Bir Hesaplama

Kısa cevap: 45 yaşında, yüzde 30 maluliyetli ve yıllık 180.000 TL geliri olan bir mağdurun tazminatı, TRH 2010 katsayısıyla çarpıldığında yaklaşık 388.800 TL'ye ulaşır; bu rakam müzakerenin başlangıç noktasıdır.

Kırk beş yaşında çalışan bir elektrik teknisyeni trafik kazasında yaralansın. Maluliyet raporu yüzde 30 olarak belirlensin. Vergi kayıtlarıyla teyit edilen yıllık geliri 180.000 TL olsun. TRH 2010 tablosuna göre 45 yaşındaki bir erkek için iskonto katsayısı yaklaşık 7,2 alınsın. Hesap şöyle işler:

1. Yıllık kayıp: 180.000 TL × %30 = 54.000 TL
2. Toplam tazminat: 54.000 TL × 7,2 ≈ 388.800 TL

Bu rakam kesin bir sonuç değil, sigortacı ile mağdur arasındaki müzakerenin başlangıç noktasıdır. Maluliyet raporu itiraza açılırsa ya da gelir belgeleri yeniden incelenirse sonuç bu tutardan sapabilir.

Hesaplamayı Etkileyen Diğer Etkenler

Kısa cevap: Mağdurun yaşı, kısmi kusuru, güncel gelir verileri ve ikinci bir maluliyet muayenesi talebi sonucu değiştirebilir.

• Mağdurun yaşı; genç mağdurlarda toplam tazminat genellikle daha yüksek çıkar
• Kusur oranı; mağdurun kısmi kusuru varsa tazminat bu oranda azalır
• Enflasyon ve güncel ücret verileri; kullanılan gelir rakamı dava tarihine göre güncellenebilir
• İkinci bir maluliyet muayenesi talebi; taraflardan biri ilk raporu yetersiz bulursa yeniden muayene istenebilir

Maluliyet oranındaki küçük bir fark bile tazminat tutarını ciddi biçimde değiştirebilir. Yüzde 20 ile yüzde 30 arasındaki oransal fark, önemli bir sonuç farkına dönüşebilir; bu yüzden ilk maluliyet raporunu almadan önce sürecin nasıl işlediğini bilmek önemlidir.

Sigorta Tahkim Komisyonuna Başvuru

Kısa cevap: Mahkeme her zaman tek seçenek değildir; belirli tutarın altındaki uyuşmazlıklar için Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurmak, dava sürecine göre genellikle çok daha hızlı sonuçlanır.

1. Sigorta şirketine yazılı başvuru yapın
2. 15 iş günü içindeki cevabı bekleyin
3. Ret ya da yetersiz teklif durumunda Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurun, gerekirse ek bilirkişi incelemesi talep edin

Bakiye Ömür ve Çalışma Yaşı Tartışması

Kısa cevap: Kişinin kaç yaşına kadar çalışacağı varsayımı meslek, sağlık durumu ve fiili çalışma geçmişine göre değişir; bu, aynı maluliyet oranındaki iki farklı yaştaki mağdurun neden farklı tutarlara ulaştığını açıklar.

İkinci Bir Örnek: Genç Bir Mağdur

Kısa cevap: 26 yaşında, yüzde 18 maluliyetli ve yıllık 240.000 TL geliri olan bir mağdurda, daha yüksek iskonto katsayısı nedeniyle düşük maluliyet oranına rağmen toplam tazminat yüksek çıkabilir.

Serbest çalışan bir grafik tasarımcının kazada eli yaralanıp yüzde 18 maluliyetle sonuçlandığını varsayalım. Fatura kayıtlarıyla yıllık geliri 240.000 TL olarak tespit edilsin. Bu yaş grubunda TRH 2010 katsayısı daha yüksek çıkar, örneğin 13 civarında kabul edilsin. Hesap: yıllık kayıp 240.000 × %18 = 43.200 TL; toplam tazminat 43.200 × 13 = 561.600 TL. Bu örnek, düşük maluliyet oranına rağmen genç yaşın ve iskonto katsayısının toplam tutarı nasıl yukarı çektiğini gösterir.

Sık Sorulan Sorular

Sürekli iş göremezlik ile geçici iş göremezlik aynı şey mi?

Kısa cevap: Hayır, geçici iş göremezlik tedavi sürecindeki gelir kaybını karşılarken sürekli iş göremezlik ömür boyu süren kalıcı kaybı hedefler; ikisi ayrı kalemlerdir ve birlikte talep edilebilir.

Maluliyet raporuna itiraz edilirse süreç ne kadar uzar?

Kısa cevap: Ek bilirkişi incelemesi genellikle birkaç ay ekleyebilir, ama doğru oranın belirlenmesi tazminatın eksik veya fazla çıkmasını önler.

İskonto oranı her davada aynı mı?

Kısa cevap: Hayır, mahkemeler dönem dönem farklı oranlar uygulayabilir, bu yüzden güncel oranı kontrol etmek gerekir.

Bu tür davalarda bir avukattan destek almak, hem maluliyet raporunun doğru değerlendirilmesi hem de gelir tespitinin eksiksiz yapılması açısından çoğu zaman fark yaratır.

Son güncelleme: Temmuz 2026