Pert (Hasarlı) Araç Nedir? Pert Totalde Haklarınız

Pert araç terimi, kaza sonrası araç değerlendirme sürecinde sık duyulan ama tam olarak ne anlama geldiği çoğu zaman belirsiz kalan bir kavramdır. Araç sahibi olduğunuzu, kaza yaptığınızı ve sigortacının pert kararı verdik dediğini düşünün.

Kısa cevap: Pert araç, onarım maliyetinin rayiç bedele oranının poliçede belirlenen eşiği (genellikle yüzde 70 civarı, şirkete göre değişir) aştığı, ekonomik olarak total loss sayılan araçtır. Sigorta şirketi rayiç bedeli sahibine öder, araç mülkiyeti sigorta şirketine geçer.

Pert Araç Nedir?

Kısa cevap: Pert kararı, hasar tespit sürecinde onarım maliyetinin rayiç bedele oranı belirli bir eşiği aştığında verilir; bu eşik poliçeye ve şirkete göre değişir, genellikle yüzde 70 civarındadır.

Pert araç, kaza sonrası oluşan hasarın onarım maliyetinin, araçın piyasa değerine yani rayiç bedeline oranla aşırı yüksek çıktığı araçtır. Başka deyişle araç ekonomik olarak total loss haline gelmiştir.

Pert kararını sigorta şirketinin hasar tespit süreci verir. Hasar tespit uzmanı (eksper) aracı inceler, onarım masrafını hesaplar. Bu masraf, aracın rayiç bedelinin poliçede belirlenen eşiğini (genellikle yüzde 70 civarı, kimi şirketlerde biraz daha yüksek) aşarsa araç pert ilan edilir; kesin eşik poliçe şartlarında yazılıdır.

Neden bu eşik? Çünkü onarılmış bir araç ikinci el piyasasında değer kaybeder, alıcılar daha az ödemeye yanaşır. Onarım maliyeti rayiç bedelin büyük kısmını yiyorsa, aracı tamir etmek yerine bedelini ödemek sigorta şirketi için daha makul hale gelir.

Pert Oranı Nasıl Hesaplanır?

Kısa cevap: Eksper hasarın kapsamını inceleyip onarım maliyetini rayiç bedele oranlar; oran eşiğin altındaysa sigorta onarımı finanse eder, üzerindeyse araç pert ilan edilir.

Sigorta şirketi bu hesabı yaparken tespit uzmanı görevlendirir. Uzman hasarın kapsamını inceler, hangi parçaların değişmesi, hangi kısımların onarılabilir olduğunu belirler; işçilik, boya, yedek parça maliyetlerinin tamamını toplar.

Rayiç bedel ise sigorta şirketinin belirlediği ya da müşteriyle uzlaşılan piyasa değeridir. Örnek verelim: aracın rayiç bedeli 200.000 lira, onarım maliyeti 150.000 lira çıktı; oran yüzde 75. Bu oran çoğu şirkette pert sınırının üzerindedir, araç pert ilan edilir.

Aynı araçta onarım maliyeti daha düşük çıksaydı oran eşiğin altına düşerdi ve araç pert sayılmazdı; sigorta onarımı finanse eder.

Pert Kararı Sonrası Ne Oluyor?

Kısa cevap: Sigorta şirketi rayiç bedeli müşteriye öder, karşılığında araç mülkiyeti sigorta şirketine geçer.

Araç pert ilan edildikten sonra sigorta şirketi müşteriye rayiç bedeli öder. Karşılığında araç artık sigorta şirketine geçer; müşteri araç üzerindeki mülkiyetini kaybeder.

Sigorta şirketi, elindeki hasarlı araçtan değerlendirilebilecek parça ve aksesuarları sökerek hurda piyasasında satabilir. Kalan gövde ve parçalar kurtarma şirketlerine devredilebilir.

Sovtaj Sistemi

Kısa cevap: Sovtaj, pert araçtan elde edilen hurda değeridir; genellikle rayiç bedelin bir kısmı kadardır ve poliçe şartına göre müşteriye kısmen yansıtılabilir.

Burada sovtaj adında bir mekanizma devreye girer. Sovtaj, pert araçtan elde edilecek hurda değeridir. Sigorta şirketi bu değeri kurtarma şirketine devrederek bir meblağ elde eder.

Sovtaj tutarı, rayiç bedel belirlenirken zaten hesaba katılmışsa müşteriye ekstra bir ödeme yapılmaz. Ama bazı poliçe tiplerinde sovtaj payı ayrı değerlendirilip müşteriye kısmen yansıtılabilir; bu detay poliçe şartlarına göre değişir.

Pert Araç Sahibinin Hakları

Kısa cevap: Rayiç bedel ödemesini talep etme, belirlenen değere itiraz etme ve anlaşmazlık sürerse Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurma hakkınız vardır.

Pert ilan edilen aracın sahibi olarak bilmeniz gereken haklar şunlardır:

• Rayiç bedel ödemesini talep etme: sigorta şirketi pert kararının hemen ardından rayiç bedeli ödemekle yükümlüdür
• Belirlenen değere itiraz etme: rayiç bedeli düşük bulursanız bağımsız bir değerleme kuruluşu aracılığıyla itiraz yolunu kullanabilirsiniz
• Araçtan sorumluluğun kalkması: araç mülkiyeti sigorta şirketine geçtiği için vergi, muayene gibi yükümlülükler artık size ait olmaz
• Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurma: 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesi uyarınca sigortacıya yazılı başvurudan sonra rayiç bedel konusunda anlaşmazlık sürerse bu yol mahkemeye göre daha hızlı sonuç verebilir

Hukuki ve Kayıt İşlemleri

Kısa cevap: Pert ilan edilen araçların trafik kaydına ağır hasarlı/pert kaydı işlenir; bu kayıt aracın ileride yeniden trafiğe çıkıp çıkamayacağını gösteren önemli bir işarettir.

Pert ilan edilen araçların trafik kaydında değişiklik yapılması gerekir. Türkiye'de bu araçlar özel bir kategoride, ağır hasarlı ya da pert kaydıyla işlenir. Bu kayıt, aracın ileride yeniden trafiğe çıkıp çıkamayacağını gösteren önemli bir işarettir; kayıt düşüldükten sonra aracın izinsiz kullanılması yasaktır.

Pert Geçmişi Yeni Sigortayı Nasıl Etkiler

Kısa cevap: Geçmişte pert araç sahibi olduysanız, bu bilgi yeni kasko teklifinde bazı şirketler tarafından risk göstergesi olarak sorgulanabilir.

Geçmişte pert araç sahibi olduysanız, yeni bir kasko teklifi alırken bu bilgi bazı şirketler tarafından sorgulanabilir. Pert geçmişi bazı sigorta şirketlerinin gözünde risk göstergesi sayılır ve teklif fiyatına yansıyabilir. Bu durum aracın kendisiyle değil, geçmiş hasar profilinizle ilgilidir.

Örnek Durum

Kısa cevap: Onarım oranı eşiği aştığında sigorta pert kararı verir, rayiç bedeli belirli bir süre içinde öder; sürücü bu parayla benzer yaşta başka bir araç satın alabilir.

Bir sürücü kavşakta yandan darbe alıyor, ön ve arka aks birlikte hasar görüyor. Rayiç bedeli 350.000 lira olan araçta onarım teklifi 270.000 lira çıkıyor, oran yüzde 77. Sigorta şirketi pert kararı veriyor, sürücüye kısa süre içinde 350.000 lira ödeniyor. Sürücü bu parayla benzer yaşta başka bir araç satın alabiliyor; eski aracın kaydı ağır hasarlı olarak düşülüyor.

Pert kararı ilk anda kaygı verici görünse de sigorta sistemi bu durumu telafi etmek üzere kurulmuştur. Rayiç bedel ödemesi, aracın piyasa değerinin karşılığıdır ve müşteri mağdur bırakılmaz.

Sık Sorulan Sorular

Pert araç tekrar tescil edilebilir mi?

Kısa cevap: Şirket ve mevzuata göre değişir, çoğu durumda ağır hasarlı kaydı kalıcıdır.

Rayiç bedele itiraz ederseniz süreç ne kadar sürer?

Kısa cevap: Bağımsız ekspertiz raporu genelde birkaç gün içinde hazırlanır, sonrasında şirketle yeniden görüşülür; anlaşma olmazsa Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulabilir.

Kaza Rehberi'nin kasko teklif ekranında pert geçmişi sorgusu da yer alır. Aracınızın geçmişte pert kaydı varsa sistem bunu görüntüler ve teklif buna göre şekillenir; şeffaf bir karşılaştırma yapmanız için tüm bu bilgiler tek ekranda toplanır.

Son güncelleme: Temmuz 2026