Kalıcı İş Gücü Kaybı (Sürekli Sakatlık)

Kaza sonucu oluşan kalıcı maluliyetin, kişinin çalışma hayatı boyunca gelir kaybına yol açacağı varsayımıyla hesaplanan tazminattır.

Yasal Dayanak

Trafik Sigortası Genel Şartları Ek-2 (Sürekli Sakatlık) + TRH-2010 aktüeryal tablosu (Ek-7).

Girdiler

Parametre olarak: cinsiyete göre TRH tablosu, asgari ücret tarihçesi, aktif dönem sınırları (baslangicYas, bitisYas, pasifUzatmaYil), askerlik varsayılan yaşı/süresi, hesap tarihi.

Formül / Adımlar

Toplam iki döneme ayrılır: işlemiş dönem (kaza → hesap tarihi, iskontosuz) ve işleyecek dönem (hesap tarihinden itibaren, TRH-2010 anüiteleriyle iskontolu).

İşlemiş dönem (Ek-2 M.7/1)

Kaza tarihinden hesap tarihine kadar ay ay ilerlenir. Her ay için kişi "aktif" mi (çalışma çağında ve fiilen çalışıyor sayılıyor mu) yoksa "pasif" mi olduğuna bakılır:

aktifMi = calismaDurumu != 'emekli' AND yaş(o ay) ∈ [baslangicYas, bitisYas)
ayGeliri = aktifMi ? donem.agiDahilNet × gelirOrani : donem.agiHaricNet
işlemiş = Σ(ayGeliri) × maluliyetOrani/100     [iskontosuz]

gelirOrani = max(1, aylikNetGelir / kazaDönemi.agiDahilNet) — kaza tarihindeki döneme sabitlenir (M.6/a).

İşleyecek dönem (Ek-2 M.7/2)

Hesap tarihindeki yaş x esas alınır. Yıllık gelirler:

yillikAktif = güncelDönem.agiDahilNet × gelirOrani × 12
yillikPasif = güncelDönem.agiHaricNet × 12

Kalan hayat, aktif (çalışma çağı [baslangicYas, bitisYas) içindeki kalan yıllar) ve pasif (bitisYas sonrası, TRH-2010 üzerinden ömür boyu) dilimlere bölünür; her dilim kendi dilimAnuitesi değeriyle iskontolanır:

aktifAnuite  = dilimAnuitesi(x, aktifT1, aktifT2)
pasifAnuite  = tamHayatAnuitesi(x) − aktifAnuite − dilimAnuitesi(x, 0, aktifT1)
işleyecek = (yillikAktif × aktifAnuite + yillikPasif × (pasifAnuite + ...)) × maluliyetOrani/100

• Çalışan emekli, bitisYas (65) sonrasında çalışmaya devam ediyorsa aktif dönem pasifUzatmaYil kadar (varsayılan +2 yıl) uzatılır.
• Emekli (çalışmıyor) seçiminde tüm işleyecek dönem pasif kabul edilir.

Askerlik tenzili (M.6/3): Erkek ve askerliğini yapmadıysa, muhtemel askerlik dönemine denk gelen 1 yıllık dilim aktiften çıkarılır ve pasif gelirle hesaba katılır — askerlik süresince fiilen gelir elde edilemeyeceği varsayımıyla.

Kusur indirimi

brut = işlemiş + işleyecek
kusurIndirimi = yuvarla(brut × kusurOrani / 100)
net = max(0, brut − kusurIndirimi)

Örnek

Maluliyet oranı %20, çalışıyor, hesap anında aktif dönemde (18–65 arası), belgeli gelir yok (gelirOrani=1): işlemiş dönem tutarı asgari ücretin AGİ dahil net değeri × geçen ay sayısı × %20; işleyecek dönem tutarı, kalan aktif yıllar için AGİ dahil net × 12 × ilgili dilim anüitesi × %20, artı 65 sonrası ömür boyu pasif dilim için AGİ hariç net × 12 × anüite × %20. Kusur %10 ise brüt toplam üzerinden %10 düşülür.

Sınırlamalar / Uyarı

Kesin tutar aktüerya raporu ve kurul raporuyla belirlenir; bu bir ön hesaplamadır.

calismaDurumu: 'emekli' seçimi v1'de "çalışmayan emekli" (tam pasif) varsayımıdır; fiilen çalışan emekliler için calisiyor seçilmelidir.

Kaynak: backend/api/src/hesaplamalar/kalici-is-gucu-kaybi.ts